Alle schilderijen van Rembrandt

Gezien in de Beurs van Berlage: Reproducties van alle (bekende) schilderijen van Rembrandt. Naar aanleiding van het 400ste geboortejaar van Rembrandt worden vele tentoonstellingen en thema activiteiten georganiseerd, en deze is er een van. De organisatoren hebben geprobeerd om van alle schilderijen van Rembrandt reproducties te krijgen, en die zijn vervolgens uitgeprint. Van slechts één schilderij was het niet gelukt om een goede foto te verkrijgen, en ook de Nachtwacht was niet gereproduceerd (dat was wel een teleurstelling). Alle andere schilderijen waren aanwezig op ware grootte, en chronologisch gerangschikt. Vanaf de eerste werken gemaakt toen hij 17 jaar oud was, tot het laatste onvoltooide werk toen hij een kleine 50 jaar later stierf.

De reproducties zagen er zeer goed uit, ze waren alleen erg karig belicht waardoor sommige details niet goed te zien waren. Verder zou het handig geweest zijn als er een deskundige bij geweest was, want als leek ontgaan je veel bijzonderheden. Maar met een deskundige heb je meerdere dagen nodig om alle schilderijen goed te kunnen ‘bekijken’ vrees ik. De indeling was ook niet helemaal handig gedaan, je moest steeds het centrale gangpad oversteken (zig-zaggen), anders miste je de helft van schilderijen.

Wat ik ook miste was een goede catalogus van deze tentoonstelling, als je dan al die moeite hebt gedaan om alle schilderijen te verzamelen lijkt het mij logisch om al die reproducties samen te brengen in een mooi boekwerk met ‘het complete werk van Rembrandt’, daar zou ik zeker belangstelling voor hebben gehad! Misschien was dat te ingewikkeld met al die copyright-houders…

Opvallend aan de schilderijen van Rembrandt voor mij als leek is:

  • In eerste instantie natuurlijk het licht. Rembrandt kiest altijd een bijzondere belichting, en weet die zeer goed te gebruiken om de voorstelling extra cachet te geven.
  • Rembrandt heeft vooral portretten geschilderd. Voor een groot deel natuurlijk voor zijn inkomen, maar ook omdat daar zijn voorkeur ligt volgens mij. Ook de bijbelse voorstellingen die hij heeft geschilderd zijn vooral portretten, of kleine groepjes personen. Landschappen zijn zeer zeldzaam.
  • Opvallend is het grote aantal zelfportretten. Bij de tentoonstelling stond dat dat niet zo bijzonder was, schilders schilderden zelfportretten als zelf promotie; toch denk ik dat Rembrandt er naar verhouding veel meer heeft gemaakt dan andere schilders uit zijn tijd. Opvallend is bijvoorbeeld dat hij in zijn laatste levensjaar 3 schilderijen heeft voltooid, en dat waren allemaal zelfportretten.
  • Voor mij zijn 2 perioden te ontdekken in de schilderstijl van Rembrandt, in de eerste periode schilderde hij vooral vrij nauwkeurig en scherp, later in zijn leven worden zijn schilderijen waziger, ‘impressionistischer’ zou ik bijna zeggen. Ik moet zeggen dat mijn voorkeur duidelijk uitgaat naar zijn eerdere schilderijen. Opvallend in die eerste periode, en razend knap in mijn ogen: Hij weet de suggestie te wekken dat de schilderijen uiterst gedetailleerd geschilderd zijn, bijvoorbeeld in detail van kleding of sieraden; maar als je heel goed kijkt blijkt dat eigenlijk wel mee te vallen, het zijn soms maar een paar ‘eenvoudige’ penseelstreken.

Leave a Reply